Ukazała się publikacja zrealizowana przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy w partnerstwie z Funduszem Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) i Ministerstwem Edukacji Narodowej w ramach projektu „Szkoła dostępna dla wszystkich”. Publikacja jest  opracowaniem poświęconym praktykom edukacyjno-specjalistycznym mającym na celu wspieranie zróżnicowanych potrzeb dzieci. Opracowanie składa się z trzech części:

• pierwsza omawia podstawy modelu doskonalenia zawodowego nauczycieli specjalistów, ze szczególnym akcentem na przygotowanie do udzielania wysokiej jakości wsparcia dostosowanego do realnych potrzeb dzieci;
• druga przedstawia model „uczenia się w działaniu” jako ramę doskonalenia zawodowego specjalistów oraz opisuje wyniki badań potwierdzających skuteczność tego podejścia;
• trzecia zawiera katalog interwencji opracowanych i zweryfikowanych w ramach programu „Przedszkole dostępne dla wszystkich”, będącego częścią projektu „Szkoła dostępna dla wszystkich”.

Każda interwencja została szczegółowo opisana i oceniona pod względem praktycznym oraz empirycznym, aby mogła stanowić realne wsparcie w codziennej pracy nauczycieli i specjalistów. Interwencję są przedstawione  jako działanie celowe, zaplanowane i oparte na wiedzy naukowej, którego głównym celem jest wspieranie rozwoju dziecka oraz zapobieganie pogłębianiu się trudności rozwojowych, wychowawczych czy społecznych. Interwencja nie jest więc działaniem rutynowym ani przypadkowym. Wymaga wcześniejszego rozpoznania potrzeb, świadomego doboru metod, a następnie systematycznego monitorowania efektów oraz ewentualnej modyfikacji strategii.

Przedstawiony katalog włączających strategii w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym obejmuje:

• zintegrowane podejście terapeutyczne dla skuteczniejszego wspierania dzieci z trudnościami rozwojowymi;
• diagnozę rozwoju poznawczego dzieci z ryzykiem dysleksji i zaburzeniem językowym;
• skuteczne wspieranie rozwoju językowego u dzieci dwujęzycznych na etapie przedszkola;
• strategie wspomagania dzieci w procesie adaptacji do przedszkola;
• rozwijanie umiejętności społecznych dzieci w wieku przedszkolnym. Program „I Can Problem Solve” Myrny B. Shure;
• rozwijanie zdolności do dostrzeganie perspektywy innej niż własna u dzieci w wieku przedszkolnym;
• rozwijanie umiejętności Porozumienia bez Przemocy (PBP) w przedszkolu.

Na zakończenie  autorzy  podkreślają, że tworzenie dostępnego przedszkola jest zadaniem  całej społeczności, a  skuteczne wspieranie najmłodszych wymaga podejścia systemowego, opartego na rzetelnej wiedzy naukowej i praktycznych doświadczeniach. Zaprezentowane w publikacji  interwencje  w zostały przygotowane przez ekspertów, a ich weryfikacja realizowana była w modelu evidence-informed practice. Są sprawdzone doświadczalnie i dostosowane do rzeczywistości przedszkolnej. Ich skuteczność potwierdziły ewaluacje jakościowe i ilościowe.  Można je wykorzystać w codziennej pracy wzbogacając czy dostosowując do specyfiki danego przedszkola.

Publikacja zawiera bogatą bibliografię.

Źródło:

• Błaszczak, A., Papuda-Dolińska, B., Kucharczyk, I., Wiejak, K. (2026). Włączające strategie w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym. Przykłady praktyk wspierających dzieci ze zróżnicowanymi potrzebami rozwojowymi. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.
• edu.pl