Trzeciego grudnia 2018 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych dla uczczenia roli edukacji w niesieniu światowego pokoju i zrównoważonego rozwoju przyjęło rezolucję ogłaszającą 24 stycznia Międzynarodowym Dniem Edukacji. Pierwsze obchody święta odbyły się 24 stycznia 2019 roku.

Prawo do edukacji jest zapisane w art. 26 ,,Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka’’. Deklaracja wymaga bezpłatnego i obowiązkowego kształcenia elementarnego. Z kolei przyjęta w 1989 r. ,,Konwencja o prawach dziecka’’ stanowi, aby państwa udostępniły wszystkim wyższe wykształcenie.

Według danych ONZ 771 mln dorosłych to analfabeci. UNICEF szacuje, że przynajmniej 234 miliony dzieci potrzebuje wsparcia, aby uzyskać dostęp do wysokiej jakości edukacji, co stanowi wzrost o 35 milionów w ciągu ostatnich trzech lat. Spośród tych 234 milionów dzieci, 85 milionów w ogóle nie uczęszcza do szkoły: 52% to dziewczynki, 17% to uchodźcy lub osoby przesiedlone, a ponad 20% to dzieci niepełnosprawne. Żadne dziecko nie powinno być pozbawione prawa do nauki i budowania przyszłości: zapewnienie wyszkolonych, zmotywowanych i wspieranych nauczycieli oznacza nie tylko oferowanie wiedzy, ale także ochronę, nadzieję i możliwości na całe życie. Edukacja jest jedynym sposobem na to, by uwolnić jednostki i grupy z pułapki ubóstwa, wyrównać szanse dziewcząt i chłopców oraz pobudzić wzrost gospodarczy.

Międzynarodowy Dzień Edukacji co roku ma inne przesłanie:

• 2019 – „Edukacja: kluczowy czynnik inkluzji i wzmocnienia społecznego”;
• 2020 – „Uczenie się dla ludzi, planety, dobrobytu i pokoju”;
• 2021 – „Odbudowa i przywrócenie do życia edukacji dla pokolenia COVID-19”;
• 2022 – „Zmiana kursu, transformacja edukacji”;
• 2023 – „Inwestować w ludzi, priorytetowo traktować edukację”;
• 2024 – „Nauka na rzecz trwałego pokoju” ;
• 2025 – „AI i edukacja: ludzka sprawczość w zautomatyzowanym świecie”.

Temat ubiegłego roku  podkreśla znaczenie edukacji w świecie, w którym musimy nadążać za kolejnymi nowinkami technologicznymi. W miarę jak AI i systemy komputerowe stają się coraz bardziej zaawansowane, ogromnie ważne jest zachowanie ludzkiej sprawczości i decyzyjności. Edukacja ma pierwszorzędne znaczenie dla rozwoju umiejętności, które umożliwiają nam rozumienie zmian technologicznych i wpływanie na ich kształt

UNESCO dedykowało obchody w 2023 r. afgańskim dziewczętom i kobietom, pozbawionym przez rządy talibów wszelkich praw do uczestnictwa w edukacji.

Hasło w roku 2026 – ,,Umacnianie uczniów, transformacja szkół’’ (Empowering learners, transforming schools).  Najnowsza edycja zakłada, że zaangażowanie, sprawczość  uczniów nie jest „dodatkiem”, ale podstawowym elementem wysokiej jakości edukacji. Zwraca uwagę na rolę przywództwa młodych ludzi, partycypację w procesie decyzyjnym i współdziałanie przy wprowadzaniu decyzji w życie.

Obchody Międzynarodowego Dnia Edukacji zwiększają świadomość na temat znaczenia edukacji w życiu jednostek i społeczeństw. Uczniowie, ich rodzice oraz nauczyciele mają okazję do refleksji nad tym, jak edukacja wpływa na ich przyszłość. Wspólne wydarzenia, takie jak debaty czy warsztaty, umożliwiają wymianę doświadczeń oraz poglądów, co sprzyja rozwojowi osobistemu.

Źródło:

• europa.eu
• un.org
• euronews.com
• strefaedukacji.pl
• unesco.org