Minister Edukacji, Barbara Nowacka, 19 marca br. wydała Komunikat o ustanowieniu programu pod nazwą ,,Kompas Młodego Obywatela’’. Celem programu jest:
- wsparcie rozwoju dzieci i młodzieży poprzez uatrakcyjnienie procesu edukacyjnego oraz rozwijanie kompetencji niezbędnych na kolejnych etapach nauki i w dorosłym życiu, w tym przygotowanie do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającym się świecie;
- kształtowanie poczucia odpowiedzialności za własny rozwój oraz podejmowane decyzje, ze szczególnym uwzględnieniem rozwijania sprawczości, samodzielności i wiary we własne możliwości;
- wzmacnianie u uczniów poczucie bezpieczeństwa i komfortu w środowisku szkolnym oraz pozaszkolnym, a także wspieranie ich w odkrywaniu mocnych stron oraz praktycznym wykorzystywaniu zdobytej wiedzy przy wsparciu nauczycieli i edukatorów;
- uzupełnienie i rozszerzenie podstawy programowej kształcenia ogólnego, zaoferowanie uczniom możliwości uczenia się poprzez doświadczenie i praktykę, rozwijanie ciekawości poznawczej, wrażliwości kulturowej oraz zapewnianie równego dostępu do oferty edukacyjno-kulturalnej, niezależnie od miejsca zamieszkania.
Jak podkreślono w Komunikacie realizowanie projektów edukacyjnych może wpisywać się w perspektywę uczenia się przez całe życie oraz integracji międzypokoleniowej.
W programie zaprojektowano realizację czterech modułów tematycznych.
Moduł 1: „Obywatel i Media” obejmuje działania w zakresie:
- rozwijania kompetencji uczniów w zakresie świadomego i odpowiedzialnego korzystania z mediów (w tym mediów społecznościowych) oraz rozumienia ich wpływu na jednostkę i społeczeństwo;
- wzrostu świadomości zagrożeń występujących w sieci oraz wynikających z ich nadużywania;
- kształcenia umiejętności korzystania z narzędzi cyfrowych oraz krytycznego myślenia,
pozwalającego na świadome rozróżnianie informacji rzetelnych od opinii i dezinformacji;
- przygotowania uczniów do aktywnego uczestnictwa w życiu obywatelskim poprzez kształtowanie postaw prospołecznych oraz znajomości praw i obowiązków obywatelskich.
Moduł 2: „Nasze Tradycje” obejmuje działania w zakresie:
- promowania dziedzictwa kulturowego oraz historii regionów poprzez organizację wydarzeń, warsztatów i wycieczek edukacyjnych, umożliwiających dzieciom i młodzieży poznawanie lokalnych tradycji, sztuki oraz obyczajów;
- edukowania dzieci i młodzieży w zakresie różnorodności kulturowej i językowej oraz zachęcania ich do aktywnego udziału w lokalnych inicjatywach, co przyczyni się do wzbogacania życia kulturalnego młodych ludzi oraz zachowania dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń;
- rozwijania aktywności twórczej dzieci i młodzieży poprzez angażowanie ich w działania artystyczne i edukacyjne inspirowane lokalnym dziedzictwem kulturowym;
- wzmacniania poczucia wśród dzieci i młodzieży tożsamości kulturowej, narodowej i przynależności regionalnej poprzez bezpośredni kontakt z lokalnym dziedzictwem oraz bezpośrednią współpracę z instytucjami kultury i społecznością lokalną.
Moduł 3: „Zdrowie i Klimat” obejmuje działania w zakresie:
- wyposażania dzieci i młodzieży w rzetelną wiedzę, umiejętności oraz postawy umożliwiające świadome i skuteczne dbanie o zdrowie własne oraz innych osób we wszystkich jego wymiarach: fizycznym, psychicznym, społecznym, środowiskowym i cyfrowym;
- ukazywania zdrowia jako zagadnienia wykraczającego poza obszar medyczny i biologiczny, obejmującego również sferę emocji, relacji, odpowiedzialności, wartości, a także kształtowania umiejętności podejmowania świadomych decyzji zdrowotnych, promowanie zdrowego stylu życia oraz rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, empatii i troski o siebie oraz otoczenie;
- wspierania rozwoju samodzielności, odporności psychicznej i poczucia sprawczości dzieci i młodzieży, w tym z niepełnosprawnościami i innymi specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, poprzez kształtowanie postaw odpowiedzialności za własne zdrowie, umiejętności radzenia sobie z wyzwaniami współczesnego świata oraz budowanie nawyków sprzyjających długofalowemu dobrostanowi, w tym poprzez sport i aktywność fizyczną.
Moduł 4: „Odkrywcy” obejmuje działania w zakresie:
- realizacji projektów edukacyjnych w zakresie tworzenia interaktywnych pomocy dydaktycznych oraz materiałów o charakterze edukacyjnym – innowacyjnych co do formy w zakresie nauk przyrodniczych i ścisłych, w tym z astronomii i astronautyki;
- kształtowania wiedzy w zakresie nauk STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics – Nauki, Technologii, Inżynierii i Matematyki) poprzez organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych, warsztatów rozwijających kreatywność dzieci i młodzieży, wydarzeń i wycieczek edukacyjnych.
Zaproponowano sposoby realizacji tych modułów: organizowanie wydarzeń, w tym konkursów, wystaw, prezentacji, warsztatów, seminariów, zawodów sportowych, konferencji, pikników naukowych, wydawanie publikacji, tworzenie filmów, tworzenie przestrzeni do eksperymentowania z różnymi dziedzinami wiedzy.
Warunki udziału w programie oraz inne szczegóły, w tym finansowanie, obowiązkowe terminy, tryb przeprowadzenia naboru, podmioty uprawnione do udziału, są zapisane w Komunikacie.
Źródło:
- Komunikat Ministra Edukacji z dnia 19 marca 2026 r. o ustanowieniu programu pod nazwą ,,Kompas Młodego Obywatela’’.
- strona internetowa MEN