Popularne sformułowanie, choć brzmi niewinnie, w rzeczywistości oznacza zgodę na ignorowanie dziecięcych opinii, emocji i potrzeb. Dlatego Rzeczniczka Praw Dziecka zainicjowała ogólnopolską kampanię społeczną „Głos dziecka w roli głównej”, której celem jest przywrócenie dzieciom głosu i pokazanie, że mają prawo być zawsze wysłuchane.
Skala problemu marginalizowania dzieci znajduje odzwierciedlenie w postawach dorosłych Polaków. Z badania zrealizowanego na zlecenie Biura RPD wynika, że 44% badanych uważa, że dzieci zbyt rzadko mają możliwość wyrażania swojego zdania. Równocześnie 28% respondentów jest zdania, że głos dorosłego powinien być ważniejszy niż głos dziecka, a jedynie 4% ankietowanych uważa, że to zdanie dziecka powinno mieć pierwszeństwo.
Te postawy przekładają się na codzienność: przerywanie dzieciom, bagatelizowanie ich emocji, odkładanie rozmowy „na później” czy traktowanie dziecięcej perspektywy jako mniej wiarygodnej. Skutek bywa prosty i bolesny – dzieci przestają mówić, wycofują się, tracą zaufanie do dorosłych i poczucie, że są bezpieczne i ważne. Zdaniem Rzeczniczki Praw Dziecka ,,Oddanie dziecku głosu to jeden z najpiękniejszych i najbardziej odpowiedzialnych gestów, jakich może dokonać dorosły. To zaproszenie do relacji opartej na bliskości, zaufaniu i szacunku. To także zaszczyt – bo bycie osobą, której dziecko chce coś powiedzieć, oznacza, że jesteśmy dla niego kimś ważnym.’’ RPD dodaje również ,,Jako Rzeczniczka Praw Dziecka każdego dnia słyszę, jak ogromną potrzebą dzieci jest bycie zauważonymi i wysłuchanymi naprawdę. Nie „przy okazji”, nie w pośpiechu, nie z góry przyjętą odpowiedzią – ale z uważnością, która mówi: widzę Cię, słyszę Cię, Twoje zdanie jest dla mnie ważne. Słuchanie dzieci jest ich prawem zapisanym w Konwencji o prawach dziecka. Ale jest też czymś więcej niż formalnym obowiązkiem – jest postawą serca. Jest gotowością, by zatrzymać się na chwilę w świecie dorosłych spraw i zrobić miejsce na dziecięcą perspektywę – czasem inną niż nasza, ale zawsze prawdziwą.’’
Ogłoszona przez RPD, Monika Hornę-Cieślak, ogólnopolska kampania „Głos dziecka w roli głównej”, ma na celu przywracanie dzieciom i młodzieży prawa do bycia wysłuchanymi – bez względu na wiek, doświadczenia czy sposób komunikowania się. Kampania obejmuje:
- spot oparty na metaforze powiedzenia „Dzieci i ryby głosu nie mają”,
- krótkie filmy edukacyjne publikowane w mediach społecznościowych,
- materiały edukacyjne skierowane do dorosłych.
Wszystkie działania tworzą spójny przekaz, którego celem jest skłonienie rodziców, opiekunów i nauczycieli do uważnego słuchania dzieci oraz budowania relacji opartych na dialogu i szacunku.
Na stronie brpd wyżej wymieniony spot został nazwany centralnym elementem kampanii. To historia dziewczynki, ,,która – dosłownie i symbolicznie – staje się „złotą rybką”: obecną i widoczną, ale niesłyszaną. W codziennym pośpiechu dorosłych jej próby zabrania głosu i wyrażenia swoich potrzeb giną w hałasie poranka, rozmów i spraw uznanych za ważniejsze. Dopiero szkolne przedstawienie staje się momentem przełomu, w którym dziecko po raz pierwszy mówi głośno o swojej potrzebie bycia wysłuchaną.’’
Wszystkie materiały dostępne są na stronie biura rzecznika praw dziecka.
Źródło:
- brpd.gov.pl
- gov.pl
- edu.pl
