21 maja to Światowy Dzień Kosmosu. Został on ustanowiony z inicjatywy amerykańskich astronautów oraz firmy Lockheed Martin. Ich celem było upamiętnienie wydarzeń związanych z badaniami przestrzeni kosmicznej i zainspirowanie naukowców do dalszej pracy w dziedzinie nauki i technologii. Święto ma też zachęcać zwykłych ludzi do zgłębiania tajemnic Wszechświata. Światowy Dzień Kosmosu ma na celu:
- rozpowszechniać odkrycia w dziedzinie eksploracji kosmosu i je upamiętniać;
- poszerzać widzę i świadomość społeczną na temat znaczenia badań kosmicznych;
- promować nauki ścisłe i nowe technologie związane z kosmosem, wiedzę z takich dziedzin jak: kosmonautyka, kosmologia, astrofizyka, astronomia;
- inspirować do dalszych badań kosmosu;
- podkreślać znaczenie międzynarodowej współpracy w zakresie badań kosmicznych;
- stanowić źródło refleksji o człowieku i jego miejscu we wszechświecie.
Światowy Dzień Kosmosu jest często łączony z obchodami rocznicy pierwszego lotu człowieka w kosmos – 12 kwietnia 1961 roku. Od tego wydarzenia badania kosmosu przyniosły wiele niezwykłych osiągnięć. Oprócz pierwszego załogowego lotu w kosmos, inne istotne wydarzenia to m.in.:
- 20 lipca 1969 roku, misja Apollo 11 z Neil Armstrongiem i Buzzem Aldrinem na pokładzie, wylądowała na Księżycu, co było przełomowym wydarzeniem w historii eksploracji kosmosu;
- W 1971 roku ZSRR uruchomił pierwszą stację kosmiczną Salut 1 na orbicie okołoziemskiej, co otworzyło nowy rozdział w badaniach kosmicznych;
- w latach 1981-2011 NASA (Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) prowadziła program promów kosmicznych – Program Space Shuttle, który umożliwił regularne loty na orbitę Ziemi i budowę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS);
- w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci wysłano wiele misji bezzałogowych (misje robotyczne), takich jak sondy Voyager, Mars Rover i misje do Jowisza i Saturna, które dostarczyły cennych informacji na temat naszego układu słonecznego.
Pierwszym Polakiem w kosmosie był Mirosław Hermaszewski, który w 1978 roku wraz z radzieckim kosmonautą Piotrem Klimukiem odbył lot na statku Sojuz 30. Wtedy też po raz pierwszy polska flaga znalazła się na orbicie okołoziemskiej. Drugi raz flagę w naszych barwach narodowych zabrał w kosmos w kwietniu 1998 roku na pokładzie promu „Columbia” Amerykanin polskiego pochodzenia James Pawelczyk.
Sławosz Uznański-Wiśniewski to drugi Polak w historii, który poleciał w kosmos, a pierwszy który znalazł się na pokładzie ISS. 25 czerwca 2025 r. godzinie 8:31 czasu polskiego z przylądka Canaveral wystartowała misja IGNIS. To pierwsza w historii Polski misja technologiczno-naukowa realizowana na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) z udziałem polskiego astronauty. To historyczny moment dla polskiej nauki, technologii i przedsiębiorczości. Sławosz Uznański-Wiśniewski przeprowadził badania w warunkach mikrograwitacji, dotyczące m.in. zdrowia astronautów, mikrobiomu, nowych materiałów oraz technologii, w tym wykorzystania sztucznej inteligencji. Zaangażował się również w działania edukacyjne. Polska dołączyła do kosmicznych liderów.
Warto włączyć się w obchody Światowego Dnia Kosmosu, aby inspirować siebie i innych do odkrywania tajemnic kosmosu.
Źródło:
- us.edu.pl
- polsa.gov.pl
- info-day.pl
- lodzkie.pl
