Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca br. w załączniku numer 1 określa podstawę programową wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego. Wprowadzona zmiana obowiązuje od roku szkolnego 2026/2027. Nowa podstawa programowa precyzuje:
- cele, zadania przedszkola (w 16 punktach), osiągnięcia dziecka (w obszarach: społeczny, osobisty, językowy, matematyczny, przyrodniczy, techniczny, cyfrowy, artystyczny, ruchowy) oraz warunki i sposób realizacji zajęć.
W codziennych aktywnościach dzieci w przedszkolu powinny być obecne wszystkie wymienione obszary. Priorytetem jest wsparcie rozwoju osobistego, psychicznego, społecznego i fizycznego, budowanie u dzieci poczucia sprawczości. Nowa podstawa stawia na doświadczenia edukacyjne, rozwój kompetencji fundamentalnych i przekrojowych, komunikację i współpracę.
W obecnie obowiązującej podstawie programowej mowa jest o stałych i czasowych kącikach zainteresowań. Wśród stałych umieszczono kąciki: czytelniczy, konstrukcyjny, artystyczny, przyrodniczy. Nowa podstawa odchodzi od tego nazewnictwa. Zamiast kącików wprowadza stałe i czasowe strefy organizowane w budynku przedszkola i poza nim. Według ,,Słownika języka polskiego’’ kącik to ,,miejsce w jakimś pomieszczeniu, odpowiednio wyposażone do wykonywania określonych czynności, lub w którym eksponuje się jakieś przedmioty’’, natomiast strefa to ,,obszar wydzielony z większego obszaru ze względu na charakterystyczne cechy’’. Jest zatem strefa pojęciem szerszym.
W rozporządzeniu zaproponowano zorganizowanie stref umożliwiających rozwijanie:
- ,,czytelnictwa – strefa czytania w sali przedszkolnej powinna być przytulnym i spokojnym miejscem, dostosowanym do potrzeb wszystkich dzieci; w tej strefie warto m.in. uwzględnić książki w różnych formatach (np. z dużą czcionką, obrazkowe, dotykowe), opowiadania dla dzieci (także w języku obcym nowożytnym);
- budowania i konstruowania – strefa do tego przeznaczona powinna być dostosowana do potrzeb wszystkich dzieci, zapewniać dostęp do klocków, materiałów i narzędzi do majsterkowania, miejsca pozwalającego na bezpieczną pracę; warto także przewidzieć przestrzeń wystawienniczą do ekspozycji wykonanych konstrukcji; nauczyciel ustala zasady bezpiecznego korzystania z narzędzi (np. nożyczek, zszywacza, dziurkacza, śrubokrętu, papieru ściernego) i dba o ich przestrzeganie;
- działań artystycznych – strefa do tego przeznaczona powinna pozwalać na różnorodną działalność artystyczną, która powinna być dopasowana do potrzeb i preferencji dzieci, które powinny mieć swobodny dostęp przykładowo do instrumentów muzycznych, w tym perkusyjnych, strojów i rekwizytów do odgrywania ról, materiałów papierniczych, naturalnych, recyklingowych; warto także przewidzieć przestrzeń wystawienniczą do ekspozycji wykonanych prac;
- umiejętności odpoczywania – kąciki wyciszenia, dostępne dla wszystkich dzieci, a szczególnie pomocne dla dzieci wymagających wsparcia w zakresie regulacji emocji i przetwarzania bodźców sensorycznych; takie miejsca powinny być wyposażone w elementy sprzyjające wyciszeniu i komfortowi sensorycznemu (np. w słuchawki wyciszające, miękkie siedziska lub pufy, przytulanki obciążeniowe, lampki o ciepłym świetle) oraz zabawki sensoryczne i antystresowe (np. gniotki, panele dotykowe);
- odkrywanie świata nauki i przyrody – strefa do tego przeznaczona powinna pozwalać odkrywać zjawiska i procesy zachodzące w przyrodzie, podejmować samodzielne działania i obserwacje, prowadzić eksperymenty; każde dziecko powinno mieć możliwość korzystania z tej strefy bez nieuzasadnionych ograniczeń czasowych.’’
Strefy są tak zaprojektowane, aby dzieci mogły same wybierać rodzaj aktywności, podejmować decyzje i uczyć się poprzez zabawę. Organizacja przestrzeni, zgodnie z założeniami nowej podstawy programowej, powinna być lepiej dopasowana do potrzeb dzieci oraz dostępna.
Więcej szczegółowych informacji w rozporządzeniu.
Źródło:
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – Dz. U. z 2026 r. poz. 378
- hasła [w:] Słownik języka polskiego PWN. Pobrano z: https://sjp.pwn.pl/04.2026 r.
