Rok 2026 został ustanowiony Rokiem osób, instytucji, miejsc i wydarzeń istotnych dla polskiej historii, kultury i życia społecznego.

Decyzją Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wśród patronów 2026 roku znaleźli się:

• Józef Czapski – malarz, pisarz i żołnierz, autor esejów i dzienników, jeden z najważniejszych świadków XX wieku (130. rocznica urodzin). W swojej twórczości łączył sztukę z głębokim świadectwem moralnym, przypominając o tragicznych losach polskich oficerów zamordowanych w Katyniu.
• Ignacy Daszyński – premier, marszałek Sejmu, jeden z Ojców Niepodległości (160. rocznica urodzin i 90. rocznica śmierci). Jako premier Tymczasowego Rządu Ludowego w Lublinie zapisał się na kartach historii jako symbol walki o wolność i demokrację. Jego idee równości, sprawiedliwości społecznej i solidarności wciąż pozostają aktualne.
• Sergiusz Piasecki – pisarz i uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, to barwna i niejednoznaczna postać. Żołnierz, konspirator, a także autor niezwykle poczytnych powieści, które na stałe weszły do kanonu literatury polskiej XX wieku. Jego twórczość, nasycona doświadczeniami granicznego życia, do dziś inspiruje kolejne pokolenia.
• Stanisław Staszic – działacz oświeceniowy, publicysta i reformator (200. rocznica śmierci), Stanisław Staszic to jeden z najwybitniejszych umysłów polskiego Oświecenia. Walczył o rozwój szkolnictwa, promował nowoczesne podejście do nauki i gospodarki.
• Mieczysław Fogg – pieśniarz i artysta estrady (125. rocznica urodzin), jedną z największych gwiazd polskiej estrady XX wieku. Jego charakterystyczny głos i niezapomniane piosenki towarzyszyły Polakom w czasach pokoju i wojny. Śpiewał w kawiarniach, na scenach koncertowych i w okopach Powstania Warszawskiego. Takie utwory jak ,,Ta ostatnia niedziela” czy ,,Tango milonga” zna większość Polaków.
• Józef Maksymilian Ossoliński – mecenas kultury twórca Ossolineum, jednej z najważniejszych instytucji kultury i nauki (200. rocznica śmierci). To właśnie dzięki niemu powstała jedna z najcenniejszych polskich instytucji kultury, która do dziś gromadzi i chroni bezcenne pamiątki narodowe.

• Polskie Radio – 100 lat regularnego nadawania programu, rozpoczętego 18 kwietnia 1926 roku. Rok Polskiej Kolei w stulecie powołania przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe oraz Profilaktyki Zdrowotnej – uchwała Sejmu ma zwrócić uwagę na konieczność dbania o zdrowy tryb życia i wczesne wykrywanie chorób, co ma kluczowe znaczenie dla jakości i długości życia Polaków.

Z kolei Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił postanowił, że patronami 2026 będą:

• Andrzej Wajda – reżyser filmowy i teatralny (100. rocznica urodzin i 10. rocznica śmierci). Do największych filmowych dzieł Andrzeja Wajdy należą „Popiół i diament”, „Niewinni czarodzieje”, „Popioły”, „Wesele”, „Ziemia obiecana”, „Człowiek z żelaza”, „Danton” i „Pan Tadeusz”. Reżyser jest laureatem Oscara za całokształt twórczości.
• Jerzy Giedroyć – redaktor paryskiej „Kultury”, jedna z kluczowych postaci polskiej myśli politycznej XX wieku. Całe swoje życie poświęcił sprawie niepodległości Polski – Polski tolerancyjnej i nowoczesnej, ale też szanującej własne tradycje narodowe. Dziedzictwo Jerzego Giedroycia trwa w pamięci kolejnych pokoleń, a idee promowane przez niego są nadal inspiracją dla współczesnych intelektualistów i twórców.
• Elżbieta Róża Czacka – prekursorka polskiej tyflologii i systemowej opieki nad osobami niewidomymi. W 1910 r. z własnych funduszy założyła schronisko dla niewidomych w Warszawie, przekształcone następnie w Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. Jako pierwsza w Polsce rozpoczęła opracowywanie i wprowadzanie zakrojonej na szeroką skalę systemowej opieki nad niewidomymi. Założyła szkołę powszechną, ochronkę, bibliotekę i dom opieki dla starszych ociemniałych kobiet. Prowadziła też warsztaty umożliwiające osobom ociemniałym zdobywanie praktycznych umiejętności, w tym warsztaty zawodowe dla ociemniałych mężczyzn. W podwarszawskich Laskach stworzyła ośrodek pomocy ociemniałym.
• Gdynia – w 100. rocznicę nadania praw miejskich.
• Robotnicze Protesty Czerwca 1976 – w  50. rocznicę wydarzeń w Radomiu, Ursusie i Płocku.

Ich historie, biografie i doświadczenia stanowią punkt odniesienia dla przypomnień i dalszych rozmów, z myślą o tym, co z tych historii nadal ma znaczenie dziś.

Źródło:

• nck.pl
• sejm.gov.pl
• senat.gov.pl
• lustrobiblioteki.pl