1 marca każdego roku to szczególny dzień, w którym obchodzimy Międzynarodowy Dzień Bez Dyskryminacji (ang. Zero Discrimination Day), znany również jako Światowy Dzień ,,Zero dla Dyskryminacji’’. To ważne święto, które przypomina nam o prawie każdej osoby do równego traktowania i ochrony przed wszelkimi formami dyskryminacji. W Polsce przed dyskryminacją chroni nas przede wszystkim Konstytucja, której art. 32 ust. 2 jasno precyzuje, że „nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny”, a także regulacje ustawowe, jak w szczególności Kodeks pracy czy ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania. Należy także uwzględnić, że ustrojodawca w sposób szczególny odniósł się do kwestii równouprawnienia płci, stanowiąc w art. 33 Konstytucji, że kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.
Dyskryminacja to każde gorsze potraktowanie osoby ze względu na jej cechę osobistą, niezależną od jej wyborów. Istnieje wiele rodzajów dyskryminacji, m.in:
- ze względu na rasę, narodowość lub pochodzenie etniczne – zachodzi wtedy, gdy ma miejsce niepożądane zachowanie związane z pochodzeniem rasowym, narodowym lub etnicznym, a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby i stworzenie onieśmielającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery;
- ze względu na płeć – wszelkie zróżnicowanie, wyłączenie lub ograniczenie ze względu na płeć, które powoduje lub ma na celu uniemożliwienie jednej z płci przyznania bądź korzystania na równi z drugą płcią z praw człowieka i podstawowych wolności w życiu politycznym, gospodarczym, społecznym, kulturalnym, obywatelskim i innych;
- ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową – nierówne traktowanie, poniżanie, upokarzanie oraz molestowanie seksualne w związku z prawdziwą bądź domniemaną orientacją seksualną;
- ze względu na religię, wyznanie, światopogląd – gdy osoba traktowana jest gorzej niż inna w podobnej sytuacji ze względu na swój światopogląd;
- ze względu na niepełnosprawność – nieuzasadnione różnicowanie sytuacji lub prawa, które dotyka osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności; nierówne traktowanie, prawnie nieusprawiedliwione i nieuzasadnione obiektywnymi przyczynami. Każde tego typu działanie stanowi pogwałcenie podstawowych praw i wolności danego człowieka;
- ze względu na wiek – sytuacja, gdy z powodu wieku, jesteśmy gorzej traktowani niż inni znajdujący się w takiej samej/podobnej sytuacji. Może przyjmować różne formy i dotyczyć różnych aspektów życia społecznego: zatrudnienia, dochodów, dostępu do opieki zdrowotnej, edukacji i usług finansowych, udziału w procesie decyzyjnym.
Dyskryminacją jest zatem odmienne (zazwyczaj niekorzystne) traktowanie osoby z określoną cechą w porównaniu do tego, jak traktowani są inni w podobnej sytuacji.
Ustanowieniu Międzynarodowego Dnia bez Dyskryminacji przyświecają m.in. następujące cele:
- walka ze stygmatyzacją (szczególnie osób z HIV/AIDS): święto zostało zainicjowane w 2014 roku, aby zwrócić uwagę na niesprawiedliwe traktowanie osób żyjących z HIV/AIDS, a także innych grup narażonych na wykluczenie;
- promowanie równości wobec prawa: dzień ten ma na celu mobilizację państw do usuwania dyskryminacyjnych przepisów oraz wprowadzenia rozwiązań gwarantujących równe traktowanie wszystkich obywateli;
- budowanie świadomości i solidarności: to globalny ruch na rzecz zmiany społecznej, który edukuje o szkodliwych skutkach dyskryminacji i zachęca do współczucia oraz akceptacji;
- prawo do godnego życia: podkreśla, że każda osoba ma prawo do życia pełnego, produktywnego i wolnego od nienawiści, bez względu na to, kim jest.
Symbolem tego dnia jest motyl, który reprezentuje transformację, zmianę oraz piękno różnorodności, promując tym samym równe traktowanie, włączenie społeczne i walkę z uprzedzeniami.
W Polsce Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży realizacji zasady równego traktowania.
Źródło:
- gov.pl
- brpo,gov.pl
- gov.pl
- pl