19 lutego obchodzimy Dzień Nauki Polskiej – święto ustanowione w 2020 roku, które przypada w rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, jednego z najwybitniejszych polskich uczonych, który zmienił nasze postrzeganie wszechświata, ogłaszając teorię heliocentryczną. Ustawa o ustanowieniu Dnia Nauki Polskiej została podpisana przez Prezydenta RP 3 lutego 2020 roku. 

Celem tego święta jest uhonorowanie polskich naukowców – zarówno tych, którzy zapisali się na kartach historii jak i współczesnych wybitnych badaczy. Dzień Nauki Polskiej przypomina o znaczeniu nauki w rozwoju społeczeństwa, gospodarki i technologii. To także okazja do promowania osiągnięć naukowych i zachęcania młodych ludzi do odkrywania tajników wiedzy.

Wśród naukowców, których odkrycia miały kluczowy wpływ na rozwój intelektualny, społeczny i gospodarczy Polski, warto  wymienić m.in.:

• Marię Skłodowską-Curie – pionierkę badań nad promieniotwórczością, dwukrotną laureatkę Nagrody Nobla;
• Jana Heweliusza – wybitnego astronoma, konstruktora instrumentów astronomicznych;
• Ignacego Łukasiewicza – wynalazcę lampy naftowej i pioniera przemysłu naftowego;
• Karola Olszewskiego – współtwórcę pierwszej na świecie skroplonej próbki tlenu,
• Ludwika Hirszfelda – pioniera immunologii i twórcę klasyfikacji grup krwi;
• Stefana Banacha – jednego z najwybitniejszych matematyków XX wieku, współtwórcę analizy funkcjonalnej;
• Jana Czochralskiego – wynalazcę metody otrzymywania monokryształów krzemu, kluczowej dla przemysłu elektronicznego;
• Kazimierza Funka – biochemika, który jako pierwszy wyizolował witaminę B1 i wprowadził pojęcie „witaminy”.

Ich dorobek stał się inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy. W uzasadnieniu ustawy zostało napisane ,,Teoria heliocentryczna, lampa naftowa czy odkrycie radu i polonu to tylko kilka przykładów licznych osiągnięć Polek i Polaków będących najlepszą wizytówką naszego kraju”.

Dziś polscy naukowcy wciąż odnoszą sukcesy na arenie międzynarodowej. Polskie zespoły badawcze pracują nad nowoczesnymi technologiami w energetyce odnawialnej, medycynie, informatyce i nanotechnologii. Opracowano m.in. innowacyjne ogniwa fotowoltaiczne oparte na perowskitach, które mogą zrewolucjonizować produkcję energii słonecznej. Polscy inżynierowie prowadzą także przełomowe badania nad grafenem, otwierając nowe możliwości w elektronice i telekomunikacji. W dziedzinie biotechnologii i medycyny rozwijane są zaawansowane terapie genowe oraz technologie pozwalające na regenerację tkanek, które mogą zmienić sposób leczenia wielu chorób.

To dowód na to, że polska nauka nie tylko czerpie z bogatego dziedzictwa, ale także aktywnie kształtuje przyszłość światowej technologii i innowacji.

Obchody Dnia Nauki Polskiej przybierają różnorodne formy. Uczelnie organizują otwarte wykłady i spotkania z naukowcami. W szkołach celebruje się ten dzień m.in. poprzez:

• projekty edukacyjne, które angażują uczniów w odkrywanie fascynującego świata nauki;
• pokazy eksperymentów,
• quizy, konkursy, wystawy;
• możliwość samodzielnego wykonania doświadczeń fizyko-chemicznych: zabawy i napoje z suchym lodem, tworzenie ,,sekretnych wiadomości” sokiem z cytryny, budowanie prostych obwodów elektrycznych, chemiczne doświadczenia z sodą i octem oraz pieprzem, doświadczenia z jajkiem – proste doświadczenie z bezwładnością pokazuje zasady ruchu ciał niebieskich, krystalizacja soli, domowy wulkan i inne;
• naukę szyfrowania na matematyce;
• prezentacje tematyczne.

Tego dnia przyznawane są również nagrody dla wybitnych badaczy, co dodatkowo podkreśla znaczenie ich pracy.

Dzień Nauki Polskiej ma stanowić inspirację do pójścia w ślady polskich badaczy i wzmocnienia zainteresowania nauką. rozwój nauki nie tylko wzmacnia pozycję Polski na arenie międzynarodowej, ale także realnie wpływa na innowacyjność gospodarki i jakość życia obywateli.

Źródło:

• gov.pl
• pl
• pl
• strona internetowa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego