Ukazało się rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego zapowiadane już w październiku ubiegłego roku. Opublikowany dokument przewiduje uwzględnienie w procesie doradczym prognoz zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego ogłaszanych corocznie przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz prognoz prowadzonych na zlecenie ministra do spraw pracy, a także wyników monitoringu karier absolwentów szkół ponadpodstawowych wdrażanego od 2021 r.
Prognoza została ogłoszona w drodze obwieszczenia ME w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Zgodnie z obowiązującymi przepisami jest publikowana terminie do dnia 1 lutego danego roku. Prognoza stanowi syntetyczne ujęcie różnych źródeł opisujących tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów. Celem prognozy jest dostarczenie przesłanek do kształtowania oferty szkolnictwa branżowego adekwatnie do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy. Prognoza stanowi także ważne źródło informacji w kontekście doradztwa zawodowego, wskazując zawody, dla których – ze względu na znaczenie dla rozwoju państwa – jest prognozowane szczególne zapotrzebowanie na pracowników na krajowym rynku pracy, jak również dla których jest prognozowane szczególnie istotne, istotne lub umiarkowane zapotrzebowanie na pracowników w poszczególnych województwach. Może to stanowić ważną przesłankę dla uczniów w wyborze dalszej ścieżki edukacyjnej i przyszłego zawodu.
Prognozy prowadzone na zlecenie ministra właściwego do spraw pracy opisują tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów. Przykładem takiego badania jest „Barometr zawodów” publikowany na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw pracy, będący krótkookresową (jednoroczną) prognozą zapotrzebowania na pracowników w wybranych zawodach, realizowaną na poziomie powiatowym. Znajdujące się w tam informacje o aktualnych trendach na rynku pracy, zawodach deficytowych, zrównoważonych i nadwyżkowych na wybranym obszarze, czy też sytuacji w zawodach w danej branży, również mogą pomóc uczniom w wyborze przyszłej ścieżki kariery. Według Barometru w roku 2026 największe deficyty będą dotyczyły: kierowców autobusów i ciężarówek, elektryków/energetyków, pielęgniarek i położnych, spawaczy, opiekunów osób starszych, monterów instalacji budowlanych.
Z kolei prognoza opublikowana w Monitorze pokazuje, w jakich kierunkach powinna rozwijać się oferta szkolnictwa branżowego i – przez to – ma stymulować oferty szkół prowadzących kształcenie zawodowe. Prognoza jest ważnym wsparciem dla szkół. Dzięki opublikowanym w niej informacjom szkoły i organy prowadzące mogą zaplanować kształcenie w zawodach, których nauka będzie uruchamiana w nowym roku szkolnym – 2026/2027. Prognoza, zgodnie z przepisami ustawy – Prawo oświatowe, jest również narzędziem wykorzystywanym m.in. przez wojewódzkie rady rynku pracy w realizacji zadań nałożonych ustawą o promocji zatrudnienia polegających na opiniowaniu zasadności kształcenia w danym zawodzie.
Pełny wykaz prognozowanego w 2026 r. zapotrzebowania na zawody w skali kraju i z podziałem na województwa zawiera załącznik do obwieszczenia Ministra Edukacji z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Priorytetowe specjalizacje w poszczególnych województwach przedstawiają się następująco:
- dolnośląskie – technik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny, technik teleinformatyk;
- kujawsko-pomorskie – technik agrobiznesu, technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej;
- lubelskie – technik przetwórstwa mleczarskiego, technik technologii żywności
- lubuskie – technik teleinformatyk, technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej;
- łódzkie – technik mechanik lotniczy, technik przemysłu mody;
- małopolskie – technik elektronik, technik odlewnik;
- mazowieckie – technik mechanik lotniczy, technik technologii chemicznej;
- opolskie – technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik technologii żywienia;
- pomorskie – technik teleinformatyk, technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej;
- podkarpackie – technik awionik, technik mechanik lotniczy;
- podlaskie – technik agrobiznesu, technik technologii żywności;
- śląskie – technik mechanik lotniczy, technik przemysłu metalurgicznego;
- świętokrzyskie – technik inżynierii sanitarnej, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki;
- warmińsko-mazurskie – technik przemysłu drzewnego, technik przemysłu jachtowego;
- wielkopolskie – technik aranżacji wnętrz, technik obsługi przemysłu targowo-wystawienniczego;
- zachodniopomorskie – technik elektroautomatyk okrętowy, technik technologii chemicznej.
Źródło:
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego – Dz.U. z 2026 r. 73
- OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy – MP z 2026 r. 146
- barometrzawodow.pl
- men.gov.pl