You are currently viewing ,,Więcej szacunku dla młodego wizerunku’’ – raport z badań.

,,Więcej szacunku dla młodego wizerunku’’ – raport z badań.

  • Post category:Artykuły

1 grudnia 2025 r.  w Warszawie odbyła się konferencja, podczas której zaprezentowano raport Rzecznika Praw Dziecka dotyczący ochrony wizerunku młodych ludzi w sieci. W badaniu uwzględniono opinię i doświadczenia 1604 nastolatków w wieku od 12 do 17 lat, rodziców i nauczycieli.

Z badania wynika, że większość (69%) nastolatków publikuje materiały ze swoim wizerunkiem w internecie. Nie oznacza to jednak, że zawsze kontrolują, kto jeszcze publikuje materiały z ich udziałem.  Większość młodych osób chce być pytana o zgodę na publikację ich wizerunku – szczególnie przez nauczycieli (75%) i znajomych (73%). Częściej taka wolę wyrażają dziewczyny niż chłopcy. Zdaniem 74% nastolatków publikowanie materiałów bez zgody przedstawianej osoby może być szczególnie szkodliwe dla osób w ich wieku. Młodzi ludzie dostrzegają zagrożenia związane z cyberprzemocą. Zdjęcia i nagrania są często wykorzystywane do ośmieszania i hejtu rówieśniczego. Niemal 30% młodych badanych przyznało, że doświadczyło pogorszenia samopoczucia z powodu publikacji wizerunku bez ich zgody.

Prawie połowa młodych osób wyraża dezaprobatę dla praktyk polegających na zasłanianiu twarzy naklejkami (tzw. stickersami) lub ich zamazywaniu – jako ogólnej zasady ochrony. Oczekują raczej dialogu i poszanowania ich decyzji niż odgórnych, technicznych zabiegów.

Z raportu wynika, że wizerunek młodych osób pojawia się w sieci za sprawą:

  • znajomych – wskazuje na to 49% badanych;
  • rodziców – potwierdza to 43% nastolatków;
  • nauczycieli – przyznaje 43% młodych dziewcząt i chłopców.

Uczestnicy badania wskazują, że przed publikacją zdjęć nie byli pytania o zgodę:

  • 38% spośród nich przez nauczycieli;
  • 30% przez rodziców;
  • 23% przez rówieśników.

71% nastolatków uważa, że osoby w ich wieku powinny mieć prawo do publikowania swojego wizerunku w internecie. Poparcie dla tego prawa rośnie z wiekiem.  

,,Raport wskazuje nie tylko na stosunek młodych osób do kwestii udostępniania ich wizerunku w sieci, co jest zasadniczym elementem budowania cyfrowej tożsamości, ale również podkreśla rolę dorosłych – rodziców, nauczycieli, opiekunów – w kształtowaniu kultury cyfrowej odpowiedzialności. Edukacja, świadome decyzje oraz poszanowanie autonomii dziecka powinny stać się fundamentem działań mających na celu ochronę jego bezpieczeństwa i godności w świecie online.’’ – napisała w przedmowie raportu Rzeczniczka Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak.

Odpowiedzią na zdiagnozowane problemy jest zainaugurowana przez Rzecznika Praw Dziecka ogólnopolska kampania społeczna ,,Więcej szacunku dla młodego wizerunku’’. Jej celem jest edukacja dorosłych i dzieci w zakresie ochrony dóbr osobistych oraz danych osobowych. Wizerunek ucznia to dobro chronione prawnie, a jego rozpowszechnianie wymaga szczególnej rozwagi i  partnerskiego podejścia oraz świadomej postawy dorosłych. W tego typu przedsięwzięcia wpisuje się  także  program ,,Twoje dane – Twoja sprawa’’  realizowany przez UODO. Tematem wiodącym XVI edycji jest ochrona danych osobowych w kontekście rozwoju nowych technologii, ze szczególnym uwzględnieniem sztucznej inteligencji: jak  świadomie i odpowiedzialnie korzystać z narzędzi opartych na AI, jak chronić swoje dane – w tym wizerunek, czy informacje wrażliwe – oraz jak świadomie wybierać aplikacje i rozwiązania cyfrowe.  

Na podstawie wyników badań przedstawiono w raporcie RPD następujące rekomendacje:

  • prowadzenie działań edukacyjnych i profilaktycznych;
  • uwzględniania zdania dzieci i młodzieży w decyzjach dotyczących wizerunku;
  • wprowadzenie regulacji prawnych dotyczących ochrony wizerunku dzieci i młodzieży;
  • rozwijanie oferty pomocowej.

Źródło:

  • Tymińska, A., Modzelewska, M., Makaruk, K., Drabarek, K. (2025). Więcej szacunku dla młodego wizerunku. Raport z badań. Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
  • gov.pl
  • edu.pl
  • gov.pl