Na stronie Instytutu  Badań  Edukacyjnych jest dostępna publikacja   ,,Uczniowie z ADHD w klasie. Poradnik dla nauczycieli.’’ Jest ona praktycznym i merytorycznym źródłem wiedzy, opracowanym na potrzeby codziennej pracy w szkole z dzieckiem z nadpobudliwością psychoruchową. Jak zaznaczają we wstępie autorzy, kontakt z uczniem  z ADHD wymaga solidnej wiedzy na temat tego złożonego zaburzenia  oraz cierpliwości i empatii.

W rozdziale pierwszym publikacji umieszczono informacje na temat ADHD, od historii (opisy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, objawy nadruchliwości, impulsywności oraz trudności w koncentracji znajdują się dokumentacjach pacjentów już w XVIII wieku), po aktualne klasyfikacje medyczne, epidemiologię (częstość występowania ADHD w populacji szacuje się na 0,5 – 10%), etiologię. Przedstawione zostały koncepcje neuropsychologiczne oraz przebieg, powikłania, zaburzenia współwystępujące u osób, u których rozpoznano ADHD.

Rozdział drugi zawiera informacje o postępowaniu z dzieckiem z ADHD w odniesieniu do polskich standardów. Pomoc dla dziecka z ADHD rozłożona jest między system oświaty i system lecznictwa psychiatrycznego oraz uzyskiwanie różnych form pomocy od fundacji, stowarzyszeń i w systemie komercyjnym.

Rozdział trzeci nosi tytuł ,,Uczeń z ADHD w zespole zróżnicowanym – strategie pracy nauczycieli przedmiotów’’. Według autorów ,,Do charakterystycznych cech nauczyciela, od którego zależy sukces edukacyjny dziecka z ADHD, możemy zaliczyć:

• cierpliwość,
• wiedzę o ADHD,
• znajomość technik nauczania niezbędnych w radzeniu sobie w klasie z objawami zespołu nadpobudliwości psychoruchowej,
• umiejętność nawiązywania współpracy z zespołem interdyscyplinarnym w sprawach dotyczących leczenia dziecka,
• pozytywne nastawienie wobec dzieci ze specjalnymi’’.

 Pozytywna relacja nauczyciel – uczeń może przyczynić się do poprawy edukacyjnego i społecznego funkcjonowania dziecka.

Na kolejnych stronach poradnika zamieszczono strategie dotyczące:

• radzenia sobie z zachowaniami niepożądanymi (np.: terapia tików, wprowadzenie okularów na ADHD – strategii postępowania z deficytami uwagi, impulsywności, nadruchliwości, system przywilej – zasada – konsekwencja lub Kodeks złości);
• postępowania w przypadku występowania trudności w zakresie koncentracji uwagi (budowanie jasnej struktury zajęć, ograniczenie bodźców, skracanie zdań, przywoływanie rozproszonej uwagi);
• postępowania w przypadku występowania nadruchliwości (np.: wprowadzenie sygnalizatora świetlnego, poduszki sensoryczne, gniotki, zagospodarowanie nadruchliwości);
• postępowania w przypadku występowania impulsywności (przypominanie zasad, instrukcji, checklista zawierająca wskazówki dotyczące oczekiwanego zachowania;
• pracy nad samooceną ucznia.

Rozdział czwarty to wskazówki dla nauczyciela, jak doprowadzić do sukcesu ucznia z ADHD, nauczyciela i rówieśników. Zaprezentowane strategie obejmują:

• budowanie relacji;
• planowanie przestrzeni dziecka;
• opracowanie systemu zasad;
• zmniejszenie ilości materiału;
• prawidłowa komunikacja i skuteczne wydawanie poleceń;
• organizacja lekcji;
• systemy motywacyjne;
• uczenie umiejętności;
• proaktywne strategie radzenia sobie z zachowaniami trudnymi;
• współpraca ze środowiskiem domowym.

Rozdział piąty został poświęcony rodzicom i ich postrzeganiu ADHD.

Po każdym rozdziale zamieszczona jest obszerna bibliografia.

Na zakończenie autorzy poradnika piszą: ,,Pamiętajmy, że każdy uczeń z ADHD to indywidualność, a zrozumienie i odpowiednie wsparcie mogą znacznie przyczynić się do ich sukcesów. Edukacja inkluzyjna jest nie tylko wyzwaniem, ale przede wszystkim szansą na rozwój całej społeczności szkolnej.’’

Źródło:

• Słopień, A., Wolańczyk, T., Jerzak, M., Wydra, M., Olszewska, B., Rosa, A., Kowalska, S. (2025). Uczniowie z ADHD w klasie. Poradnik dla nauczycieli. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.
• ibe.edu.pl