2 marca br. Minister Edukacji, Barbara Nowacka, podpisała rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Rozporządzenie określa:

• skład i tryb powołania zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w publicznych poradniach specjalistycznych;
• szczegółowe zasady działania zespołów orzekających;
• tryb postępowania odwoławczego od wydanego orzeczenia;
• wzory orzeczeń i opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydawanych przez zespoły orzekające.

Resort edukacji uzasadniał konieczność wydania nowego rozporządzenia w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych  potrzebą:

• usprawnienia prac zespołów orzekających i innych specjalistów w poradniach psychologiczno-pedagogicznych;
• zwiększenia dostępności do pomocy specjalistycznej.

Projektując nowe rozporządzenie,  uwzględniono postulaty:

• dyrektorów publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych i szkół, rodziców uczniów oraz przedstawicieli związków zawodowych, w tym Związku Zawodowego „Rada Poradnictwa”;
• zawarte w dokumencie „Koncepcja rozwoju poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego” opracowanym przy aktywnym udziale przedstawicieli poradni.

 Celem zmian jest poprawa organizacji i jakości usług świadczonych przez poradnie. Zakładają one poprawę organizacji ich pracy, zwiększenie efektywności procesów decyzyjnych zespołów oraz lepsze wykorzystanie zasobów kadrowych, co przyczyni się do poprawy jakości i dostępności oferowanego wsparcia.

W rozporządzeniu ustalono skład zespołu orzekającego:

• lekarz wchodzi w skład zespołu wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączona jest dokumentacja medyczna – poprzednio lekarz był stałym członkiem zespołu;
• rozszerzono krąg osób, które mogą wziąć udział – za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia – w posiedzeniu zespołu z głosem doradczym o: asystenta międzykulturowego, osobę władającą językiem kraju pochodzenia dziecka, tłumacza języka migowego i osobę wykonującą zawód medyczny w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień;
• wprowadzono możliwość udziału zdalnego w posiedzeniu zespołu osoby wykonującej zawód medyczny (przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa).

W uzasadnieniu wprowadzanych zmian przywołano  m.in. następujące dane:

• w ciągu ostatniej dekady liczba dzieci i młodzieży z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego wzrosła o 130% – 150 tysięcy w roku szkolnym 2015/2016 i 343 tysiące w roku szkolnym 2024/2025, co wskazuje na zwiększone potrzeby w zakresie diagnozowania i orzekania w poradniach oraz właściwej organizacji i dostosowania procesu kształcenia;
• w roku szkolnym 2024/2025 ponad 73% dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego uczęszczało do przedszkoli i szkół ogólnodostępnych, zgodnie z decyzją ich rodziców;
• najbardziej dynamicznie wśród dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego rośnie liczba dzieci z autyzmem, w tym zespołem Aspergera, która w ciągu dziesięciu lat zwiększyła się ponad dziesięciokrotnie: w roku szkolnym 2013/2014 – 10 tys., a w roku szkolnym 2023/2024 – 101 tys.;
• w roku szkolnym 2023/2024 w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielono wsparcia 3,8 mln razy w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych dla dzieci i młodzieży i dodatkowo 1,2 mln razy w poradniach, w których pomocą objęto uczniów, rodziców i nauczycieli. Łącznie w roku szkolnym 2023/2024 udzielono wsparcia 5 mln razy.

W nowym rozporządzeniu warto zwrócić uwagę na § 6 ust. 2 pkt 4 dotyczący przekazywania orzeczeń lub opinii do jednostek systemu oświaty: przedszkoli, szkół i placówek, do których uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice, składając wniosek o wydanie orzeczenia, będą wyrażali na to zgodę. Brak zgody będzie skutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, które będą obowiązywać od 1 września 2026 r. dotyczących:

• obowiązkowego wydawania orzeczeń i opinii dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami przez właściwe terenowo poradnie;
• przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę oraz procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia poradni.

Straci   moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych –  Dz. U. z 2023 r. poz. 2061.

Źródło:

• Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
• strona internetowa MEN
• rcl.gov.pl