Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił propozycje podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych. Są one kontynuacją przygotowanych wcześniej podstaw dla szkół podstawowych, które obowiązują od 1 września 2026 roku. Projekty oparte są na tych samych założeniach (Profil absolwenta i absolwentki), posługują się tymi samymi kategoriami pojęciowymi.
Propozycje przedstawione prze IBE zostały przesłane do resortu edukacji, który przygotuje projekty przepisów. Te z kolei zostaną skierowane do konsultacji publicznych.
Założenia zmian w szkołach ponadpodstawowych:
- ustalono ,,rok bazowy’’:
- w I klasach liceów i techników realizacja jednakowej podstawy programowej,
- pogłębianie wiedzy i umiejętności zdobytych w szkole podstawowej,
- rozwijanie kompetencji fundamentalnych oraz sposobów uczenia się adekwatnie do nowych wymagań i rosnącej samodzielności;
- rozszerzenie liczby przedmiotów do wyboru z 4 do 12 oraz zwiększenie ich godzin z 1 do 2:
- dowolność rozłożenia godzin przedmiotów od II klasy,
- większa elastyczność w tworzeniu planów zajęć dla dyrektorów,
- proponowane przedmioty do wyboru dyrektora to: sztuki wizualne, muzyka, język łaciński i kultura antyczna, filozofia, wiedza o mediach, historia sztuki, wstęp do rozumowań matematycznych, matematyka wyższa, analiza i modelowanie danych, astronomia, technologie przełomowe, bezzałogowe statki powietrzne, a także możliwość przeznaczenia godziny na przedmiot autorski;
- zaproponowano na każdym przedmiocie doświadczenia edukacyjne – okazje dla młodych ludzi do wykorzystywania zdobywanej wiedzy w praktyce:
- analiza ofert produktów finansowych,
- samodzielne kwerendy historyczne,
- prowadzenie wywiadów,
- prowadzenie minibadań, symulacji i debat;
- zaproponowano ciąg dalszy (jako kontynuacja po szkole podstawowej) rozwijania kompetencji, m.in.:
- krytycznego myślenia,
- kreatywnego myślenia,
- rozwiązywania problemów,
- współpracy,
- dbania o innych i o siebie,
- kierowania sobą;
- przyjęto utrzymanie wysokich wymagań w zakresie wiedzy i umiejętności przedmiotowych, szczególnie w kursach rozszerzonych przygotowujących do studiów kierunkowych;
- w kursach podstawowych postawiono na budowanie solidnego fundamentu wiedzy ogólnej opartego o głębokie rozumienie najważniejszych zjawisk i procesów.
Zmiany dotyczące kształcenia w technikum:
- dwa przedmioty przyrodnicze związane z zawodem będą nauczane tak jak w liceum, a dwa pozostałe (niepowiązane z zawodem) w mniejszym zakresie..
Założenia zmian w szkolnictwie branżowym:
- nowe podstawy programowe kształcenia ogólnego: budowanie solidnego fundamentu wiedzy ogólnej opartego o głębokie rozumienie najważniejszych zjawisk i procesów;
- rozwijanie kompetencji przekrojowych: krytyczne i kreatywne myślenie, rozwiązywanie problemów, współpraca, dbanie o innych, dbanie o siebie i kierowanie sobą;
- nacisk na rozwijanie kompetencji fundamentalnych: matematycznych i językowych (w odpowiedzi na pogorszenie wyników polskich uczniów w PISA 2022, co potwierdził również wyniki najnowszej edycji badania z 2025 roku).
Założenia egzaminacyjne:
- wymagania egzaminacyjne zostaną dopasowane do nowych podstaw programowych;
- matura w nowej formule ma zacząć obowiązywać od 2031 roku.\
Od 28 października IBE rozpoczyna cykl spotkań online z autorami projektów podstaw programowych.
Źródło:
- ibe.edu.pl
